Już od 100 lat globalne ocieplenie zmienia wzorce opadów
29 lipca 2024, 08:51W miarę postępującego globalnego ocieplenia coraz cieplejsza atmosfera jest w stanie przechowywać coraz więcej wody, zatem opady mogą być bardziej obfite. To zaś przyczynia się do coraz większej zmienności opadów, zjawiska, które łatwiej przewidzieć niż obserwować. Naukowcy z Chin i Wielkiej Brytanii przeanalizowali globalne dane dotyczące opadów i wykazali, że zmienność opadów można wykryć już w danych sprzed 100 lat. Trend ten, najbardziej widoczny w Europie, Australii i na wschodzie Ameryki Północnej, będzie coraz silniejszy, co będzie stanowiło wyzwanie dla mieszkających tam ludzi.
Mamy bezpośrednie dowody na gwałtowne ocieplenie po globalnym zlodowaceniu
6 listopada 2024, 17:27Chińsko-amerykański zespół naukowy zdobył pierwsze bezpośrednie dowody geochemiczne na to, że Ziemia była w pewnym momencie „błotnistą planetą”, co z kolei potwierdza hipotezę Ziemi-śnieżki, czyli etapu globalnego zlodowacenia. Zakończyło je gwałtowne ocieplenie klimatu spowodowane wzrostem stężenia dwutlenku węgla w atmosferze.
W nosach, uszach i gardłach naukowcy odkryli nieznany dotychczas rodzaj tkanki szkieletowej
12 lutego 2025, 09:02Nowo odkryty rodzaj tkanki szkieletowej może zostać potencjalnie użyty w medycynie regeneracyjnej oraz inżynierii tkankowej, donoszą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine, który stali na czele międzynarodowego zespołu badawczego. Zespołu, który zauważył, że w nosach, uszach i gardłach ssaków występuje nieznana dotychczas tkanka, którą nazwali „lipochrząstką” („lipocartilage”) czy może „tkanką tłuszczowo-chrzęstną".
Najstarszy dowód na użycie halucynogenów w peruwiańskich Andach
9 maja 2025, 10:29Na długo zanim pojawiło się imperium Inków, na terenie dzisiejszego Peru istniała kultura Chavín. Jej przedstawiciele tworzyli wielkie kamienne budowle, znali metalurgię, udomowili lamy. Żyli w hierarchicznym społeczeństwie rolniczym, na czele którego stała niewielka elita. Teraz, dzięki pracy archeologów z Peru, Chile, Argentyny i USA dowiedzieliśmy się, że jednym z atrybutów władzy w kulturze Chavín był dostęp do środków halucynogennych. Uczeni znaleźli bowiem najstarsze bezpośrednie dowody używania halucynogenów w peruwiańskich Andach.
Badacz wykonał modelowanie 3D wizerunku z Całunu Turyńskiego
8 sierpnia 2025, 16:01Mało który zabytek wzbudza tyle kontrowersji co Całun Turyński. Wiele osób uważa go za oryginalną tkaninę, w którą owinięte było ciało Chrystusa, zdaniem innych jest to dzieło sztuki, pochodzące ze średniowiecza, niektórzy twierdzą, że to średniowieczna fałszywka. Spór jest daleki od rozstrzygnięcia, gdyż zabytek udostępniono do badań jedynie wąskiej grupie naukowców i pobrano zeń niewiele próbek. W tej sytuacji trudno o naukową weryfikację wyników poszczególnych badań.
Uczeni pracują nad spowolnieniem pogorszenia wzroku wraz z wiekiem
15 października 2025, 08:07Profesor Dorota Skowrońska-Krawczyk i jej zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine, we współpracy z Polską Akademią Nauk oraz Uniwersytetem Zdrowia i Medycyny z Poczdamu opracowała potencjalną nową metodą zapobiegania pogarszaniu się wzroku wraz z wiekiem. Ich prace mogą przyczynić się też do poprawy funkcjonowania układu odpornościowego oraz walki z nowotworami. Wyniki swoich badań uczeni omówili na łamach Science Translational Medicine.
W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację
14 stycznia 2026, 16:54Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.
Egzoszkielet poprawia koordynację gry duetu skrzypków. A to dopiero początek
9 kwietnia 2026, 12:16Kiedy dwoje skrzypków gra razem, porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych i optycznych. Słyszą się, obserwują ruchy smyczka, kiwają głowami, by zaznaczyć tempo. To wypracowana przez wieki tradycja muzycznej komunikacji. Naukowcy z kilku europejskich uczelni postanowili sprawdzić, czy dotyk przekazywany przez roboty może okazać się skuteczniejszy. Naszym celem było wykorzystanie komunikacji haptycznej, zmysłu dotyku i sił fizycznych, jako kanałów wymiany informacji o ruchu. Duety skrzypków to wspaniałe przykłady interakcji sensomotorycznej, gdyż muzycy są świetnie wyćwiczeni w koordynowaniu narządu słuchu i wzroku, ale nie mogą polegać na kontakcie fizycznym, wyjaśnia Francesco Di Tommaso z Università Campus Bio-Medico di Roma.
Naturalne pochówki pomagają ratować przyrodę
10 listopada 2017, 10:38W Stanach Zjednoczonych, Australii i Wielkiej Brytanii powoli popularność zdobywają naturalne pochówki. Są one nie tylko bardziej zgodne z naturalnym cyklem życia i śmierci, ale – przynajmniej teoretycznie – mogą pomóc w ocaleniu wszystkich zagrożonych gatunków lądowych.
Ważne odkrycie Polaków: fotosyntezę napędza nie tylko światło, ale i ciepło
20 kwietnia 2020, 05:50Do fotosyntezy potrzebne jest nie tylko światło, ale i ciepło - dowodzą naukowcy z Lublina. Rośliny odzyskują część ciepła, które powstaje w fotosyntezie, i używają go ponownie do zasilania reakcji napędzanych światłem, w tym – do produkcji tlenu – tłumaczy prof. Wiesław Gruszecki.
